گزینه های باینری تجارت

قرارداد مضاربه چیست

امیرپویا رشیدی
وکیل پایه یک دادگستری

مضاربه در قانون مدنی

ماده۵۴۶- مضاربه عقدی است که بموجب آن احد متعاملین سرمایه می دهد با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت کرده و در سود آن شریک باشند صاحب سرمایه مالک و عامل مضارب نامیده میشود.
ماده۵۴۷- سرمایه باید وجه نقد باشد.
ماده۵۴۸- حصه هر یک از مالک و مضارب در منافع باید جزء مشاع از کل از قبیل ربع یا ثلث و غیره باشد.
ماده۵۴۹- حصه های مزبوره در ماده فوق باید در عقد مضاربه معین شود مگر اینکه در عرف منجزا” معلوم بوده و سکوت در عقد منصرف بان گردد.
ماده۵۵۰- قرارداد مضاربه چیست مضاربه عقدی است جایز.
ماده۵۵۱- عقد مضاربه بیکی از علل ذیل منفسخ میشود:
۱ – درصورت موت یا جنون یا سفه احد طرفین .
۲ – در صورت مفلس شدن مالک .
۳ – در صورت تلف شدن تمام سرمایه و ربح .
۴ – در صورت عدم امکان تجارتی که منظور طرفین بوده.
ماده۵۵۲- هرگاه در مضاربه برای تجارت مدت معین شده باشد تعیین مدت موجب لزوم عقد نمیشود لیکن پس از انقضاء مدت مضارب نمیتواند معامله بکند مگر با اجازه جدید مالک .
ماده۵۵۳- در صورتیکه مضاربه مطلق باشد یعنی تجارت خاصی شرط نشده باشد عامل میتواند هر قسم تجارتی را که قرارداد مضاربه چیست صلاح بداند بنماید ولی در طرز تجارت باید متعارف را رعایت کند.
ماده۵۵۴- مضارب نمیتواند نسبت بهمان سرمایه با دیگری مضاربه کند یا آن را بغیر واگذار نماید مگر با اجازه مالک .
ماده۵۵۵- مضارب باید اعمالی را که برای نوع تجارت متعارف و معمول بلد و زمان است بجا آورد ولی اگر اعمالی را که بر طبق عرف بایستی به اجیر رجوع کند خود شخصا انجام دهد مستحق اجرت آن نخواهد بود.
ماده۵۵۶- مضارب در حکم امین است و ضامن مال مضاربه نمی شود مگر در صورت تفریط یا تعدی .
ماده۵۵۷- اگر کسی مالی برای تجارت بدهد و قرار گذارد که تمام منافع مال مالک باشد در اینصورت معامله مضاربه محسوب نمیشود و عامل مستحق اجرت المثل خواهد بود مگر اینکه معلوم شود که عامل عمل را تبرعا” انجام داده است .
ماده۵۵۸- اگر شرط شود که مضارب ضامن سرمایه خواهد بود و یا خسارات حاصله از تجارت متوجه مالک نخواهد شد عقد باطل است مگر اینکه بطور لزوم شرط شده باشد که مضارب از مال خود بمقدار خسارت یا تلف مجانا بمالک تملیک کند.
ماده۵۵۹- در حساب جاری یا حساب به مدت ممکن است با رعایت شرط قسمت اخیر ماده قبل احکام مضاربه جاری و حق المضاربه بان تعلق بگیرد.
ماده۵۶۰- بغیر از آنکه فوقا” مذکور شد مضاربه تابع شرایط و مقرراتی است که بموجب عقد بین طرفین مقرر است .

پیام بگذارید لغو پاسخ

امیرپویا رشیدی
وکیل پایه یک دادگستری

مضاربه از دیدگاه حسابداری اسلامی

مضاربه از دیدگاه حسابداری اسلامی

از قراردادهایی که دین اسلام آن را مجاز می داند و سودی که از آن حاصل می شود را کاملا حلال می داند قراردادی است به نام قرارداد مضاربه. به بیان بازاری، پول از یکی و کار از دیگری و قرارداد مضاربه چیست قرارداد مضاربه چیست تعهد هر دو طرف بر این قرار است تا سود حاصله را بر اساس نسبتی که با هم قرار گذشته اند بین خود تقسیم کنند.

از منظر سازمان حسابداری و حسابرسی نهادهای مالی اسلامی، سرمایه مضاربه (نقد یا غیر نقد) در زمان پرداخت به مضارب شناسایی می­شود.

در صورت وجود توافق برای پرداخت اقساطی سرمایه، هر قسط در زمان پرداخت شناسایی می­شود. بانک اسلامی سرمایه نقدی مضاربه را به مبلغ پرداخت شده یا مبلغی که در اختیار مضارب قرار گرفته است، اندازه گیری می­کند.

سرمایه غیر­نقدی مضاربه فراهم شده از سوی بانک (مانند کالا یا دارایی­های غیر پولی) باید به ارزش متعارف دارایی (ارزش مورد توافق بین بانک و مشتری) اندازه ­گیری شود.

در صورت قرارداد مضاربه چیست وجود تفاوت بین ارزش دفتری و ارزش متعارف دارایی­ها، مابه ­التفاوت در صورت سود و زیان بانک شناسایی می ­گردد.

حسابداری مضاربه:

براساس استاندارد حسابداری مالی شماره 3 ،ثبت­های لازم برای حسابداری مضاربه به این شرح است:

  • تأمین مالی مضاربه xx
  • وجه نقد Xx
  • ثبت تأمین مالی از طریق مضاربه برای مضارب
  • وجه نقد xx
  • تأمین مالی مضاربه Xx
  • ثبت بازپرداخت سرمایه از سوی مضارب
  • وجه نقد xx
  • سود و زیان Xx
  • ثبت دریافت سود از مضارب
  • سود و زیان xx
  • تأمین مالی مضاربه xx
  • ثبت زیان مضاربه به حساب مالک

مضاربه

توجه داشته باشید که هزینه­ های تحمل شده از سوی طرفین قرارداد مضاربه (مانند هزینه­ های مطالعات امکان سنجی) به استثنای مواردی که مورد توافق طرفین قرار گرفته باشد، به حساب سرمایه مضاربه لحاظ نمی شود.

هرگونه بازپرداخت صورت گرفته به بانک باید از سرمایه مضاربه کسر شود. اگر بخشی از سرمایه مضاربه به علت آسیب دیدگی و بدون قصور یا سوء عملکرد مضارب پیش از آغاز قرارداد از بین برود، زیان وارده باید از سرمایه مضاربه کسر گردد و به عنوان زیان بانک در نظر گرفته شود؛ اما در صورتی که زیان پس از آغاز کار رخ دهد، از سرمایه مضاربه کسر نمی­ شود.

اگر سرمایه مضاربه بدون قصور مضارب به طور کامل از بین برود، مضاربه خاتمه می­یابد و زیان وارده به عنوان زیان بانک در نظر گرفته می­شود. در صورتی که مضاربه خاتمه یافته و یا تسویه شده باشد و سرمایه مضاربه (به همراه سود یا زیان حاصله) باز پرداخت نشده باشد، سرمایه مضاربه (به همراه سود یا زیان حاصله) به عنوان مطالبات ناشی از مضاربه شناسایی می­ شود.

سود یا زیان مربوط به سهم بانک در مضاربه­ای که در یک دوره مالی آغاز و خاتمه یافته است، باید در تاریخ تسویه شناسایی قرارداد مضاربه چیست گردد.

اگر مضارب پس از خاتمه یا تسویه مضاربه، سهم سود بانکی را نپرداخته باشد، قرارداد مضاربه چیست سهم سود بانکی به عنوان مطالبات ناشی از مضاربه ثبت می­ شود.

زیان ناشی از تسویه، در تاریخ تسویه و با کاهش سرمایه مضاربه شناسایی می­شود. زیان ناشی از قصور مضارب متوجه وی است. این نوع زیان به عنوان مطالبات از مضارب ثبت می­ شود.

برگرفته از کتاب: حسابداری ابزارها و عقود اسلامی
مولفین: دکتر ساسان مهرانی، دکتر غلامرضا کرمی، دکتر علیرضا رام روز
انتشارات سمت

اگر این مطلب برای شما رضایت بخش بوده است، مطالعه مقاله مفروضات در حسابداری را به شما پیشنهاد می کنیم.

نکات لازم در تنظیم قرارداد مضاربه چیست؟

در عقد هر قراردادی هم نکات عمومی و هم نکات اختصاصی باید به طور کامل رعایت گردد و طرفین قرارداد به اهدافی که از عقد قرارداد مد نظرشان بوده است دست یابند اما نکات لازم در تنظیم قرارداد مضاربه چیست.

قرارداد مضاربه

در عقد قرارداد مضاربه که موضوع ماده ۵۴۶ قانون مدنی می باشد به موجب این عقد یکی از طرفین مالی را در اختیار طرف دیگر قرار می دهد تا با این مال به کار تجارت بپردازد و سود حاصل را با یکدیگر به نسبتی که توافق می کنند تقسیم کنند، در این قرارداد یکی از طرفین عهده دار تامین سرمایه و دیگری مسئول تجارت با این سرمایه می شود و هر دو در سود کار شریک می شوند.

امروزه عقد قرارداد مضاربه علاوه بر رواج در عرف جزء خدمات ارائه شده توسط بانکها می باشد و در زمره فعالیتهای بدون ربا در بانک ارائه می گردد.

در عقد قراردادهای مضاربه علاوه بر رعایت شرایط صحت قراردادها که دد تمام قراردادها باید رعایت شود یعنی اهلیت طرفین، بالغ و عاقل بود، عدم اجبار و اکراه، ممنوع المعامله نبودن، مشروع بودن موضوع معامله شرایط اختصاصی دیگری نیز وجود دارد که باید توسط طرفین قرارداد رعایت شود.

قرارداد مضاربه قراردادی مشارکتی محسوب می شود و برعکس دیگر قراردادها که طرفین قرارداد در روبه روی هم قرار دارند در قرارداد مضاربه نوعی شراکت ایجاد می گردد و هدفی مشترک یعنی رسیدن به سود ایجاد می گردد، در این قرارداد نوعی تعهد برای طرفین قرارداد یعنی یکی از طرفین تامین سرمایه و دیگری تجارت با آن سرمایه قرارداد مضاربه چیست ایجاد می شود.

ویژگی های قراردادهای مضاربه

عقد مضاربه از عقود احتمالی محسوب می گردد یعنی هم احتمال سود و هم احتمال ایجاد ضرر در آن وجود دارد و قراردادی قطعی محسوب نمی گردد.

قرارداد مضاربه قراردادی مستمر خواهد بود بدین معنی که رسیدن به هدف از عقد آن یعنی سود حاصله باید با گذشت زمان ایجاد گردد و چون موضوع آن تجارت با سرمایه کسب شده می باشد سود آوری این تجارت زمانبر خواهد بود و به طور آنی بدست نخواهد آمد.

در هر عقود مضاربه باید میزان مال و سرمایه مشخص باشد و این سرمایه معلوم و معین گردد همچنین باید نوع فعالیت تجاری که با این سرمایه انجام می گیرد در قرارداد قید گردد و میزان و نسبت سود هر کدام از طرفین به طور مشخص تعیین گردد.

عقد قراردادهای مضاربه راهی برای طرفین قرارداد می باشد تا از طریق به کار گیری سرمایه های راکد بتوانند با به کارگیری آنها هم باعث افزایش این سرمایه ها شوند و هم باعث رونق تجارت گردند .

در صورت بروز مشکل در زمینه تنظیم قرارداد می توانید از مشاوره حقوقی وکیل تنظیم قراردادها مورد اطمینان خود در موسسه حقوقی پندار از طریق ارسال فرم درخواست مشاوره یا تماس تلفنی بهره مند شوید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا